ბევრ მშობელს სურს, რომ შვილს მეტი თავისუფალი დრო დარჩეს თამაშისა და დასვენებისთვის, ამასთანავე, პასუხისმგებლობის გრძნობაც ჩამოუყალიბდეს. სწორედ ამიტომ ცდილობენ, ბავშვი საშინაო დავალებების დამოუკიდებლად და დროულად შესრულებას მიაჩვიონ. თუმცა ეს პროცესი არც ისე მარტივია – მშობლები ხედავენ, რომ დავალებაზე ზედმეტად ბევრი დრო იხარჯება.
როგორ მივაჩვიოთ ბავშვი საშინაო დავალებების დამოუკიდებლად და რაც მთავარია, დროში ჭიანურების გარეშე შესრულებას?
როგორ მივაჩვიოთ ბავშვი დამოუკიდებელ მუშაობას
1. დღის რეჟიმის ჩამოყალიბება და მისი მკაცრი დაცვა
პირველ რიგში, აუცილებელია დღის გარკვეული განრიგის შედგენა. უნდა განესაზღვროს დრო სწავლისთვის, დასვენებისთვის და გართობისთვის. ბავშვს უნდა ჰქონდეს მშვიდი და მოსახერხებელი სამუშაო ადგილი — ტელეფონის, ტელევიზორისა და სხვა გამაფანტავი ფაქტორების გარეშე. რაც სჭირდება, მაგალითად, კალმები, რვეულები და წიგნები, აუცილებლად უნდა ეწყოს ხელმისაწვდომად.
2. დროის მართვის (ტაიმ-მენეჯმენტის) პრინციპების გამოყენება
მცირე დავალებებს შორის სასარგებლოა ხანმოკლე შესვენებები — მაგალითად, ყოველ ნახევარ საათში ხუთწუთიანი პაუზა. ეს ბავშვს ეხმარება, რომ არ გადაიღალოს და უკეთ შეინარჩუნოს ყურადღება.
3. შთააგონეთ და შეაქეთ ყოველი ინიციატივა
თუ ბავშვი თვითონ იწყებს მომზადებას ან ასრულებს დავალებებს წინასწარ, აუცილებლად შეაქეთ. თუმცა ფრთხილად იყავით ჯილდოსთან — განსაკუთრებით ფულადი წახალისებით. ამ მიდგომით შეიძლება ბავშვი სწავლით კი არ დაინტერესდეს, არამედ მხოლოდ მორიგ „შენაძენზე“ იფიქროს.
4. იყავით პირადი მაგალითი
ბავშვები ყველაზე მეტად იმით სწავლობენ, რასაც ხედავენ. თუ მშობელი კითხულობს, სწავლობს და მუდმივად ავითარებს საკუთარ თავს, ბავშვსაც გაუჩნდება მოტივაცია. აჩვენეთ, რომ ცოდნა და განათლება თქვენთვის მნიშვნელოვანია.
5. შეინარჩუნეთ კონტაქტი მასწავლებელთან
მასწავლებელი დაგეხმარებათ გაიგოთ, რა მოცულობის დავალებებია ბავშვისთვის ოპტიმალური და რა სირთულეები აქვს. რეგულარული კომუნიკაცია ხელს შეუწყობს სწორი მხარდაჭერის ორგანიზებას სახლში.
6. მისცეთ გარკვეული თავისუფლება
ბავშვს უნდა ჰქონდეს უფლება თავად გადაწყვიტოს, რომელი დავალება შეასრულოს პირველად. მაგრამ აუცილებელია დაეხმაროთ იმის გააზრებაში, რომ არაფერი უნდა გამოტოვოს. შეიძლება გადაავადოს რაღაცები, თუმცა მხოლოდ გონივრულ ფარგლებში — ძილის რეჟიმის დარღვევა დაუშვებელია.
თამაშები, რომლებიც ავითარებს დამოუკიდებლობას
„ტაიმერი“
მიზანი: ბავშვს შეეძლოს კონცენტრირება კონკრეტულ დროში.
მშობელი აყენებს ტაიმერს (მაგალითად, 15 წუთზე), ამ დროს კი ბავშვი ცდილობს მაქსიმალურად ბევრ მარტივ დავალებას მოასწროს. შედეგად, სწავლობს დროის აღქმას და ყურადღების კონცენტრაციას.
„მაძიებელი”
მიზანი: ინფორმაციის დამოუკიდებლად მოძიების უნარის განვითარება.
ბავშვმა თავად უნდა იპოვოს პასუხი კითხვაზე ან ფაქტი წიგნებში, ცნობარებში ან სასწავლო მასალაში. შეიძლება ძიება კონკრეტული თავის ფარგლებში შეიზღუდოს. ეს ავითარებს კვლევით აზროვნებას და ინტერესს სწავლაზე.
„დაეხმარე პერსონაჟი“
მშობელი ქმნის თამაშისეულ სიტუაციას, სადაც ზღაპრის გმირს სჭირდება ბავშვის დახმარება, მაგალითად, ამოხსნას მათემატიკური ამოცანა ან წაიკითხოს ტექსტი. ამ გზით ბავშვს უჩნდება მოტივაცია დაეხმაროს „მეგობარს“, რაც ამცირებს სტრესს და ამაღლებს თვითშეფასებას.
დამატებითი ტექნიკები
„წარმატების დღიური“
ბავშვი დღიურში იწერს საკუთარ მიღწევებს — რთული ამოცანის ამოხსნა, ახალი თავის წაკითხვა და ა.შ. კვირის ბოლოს შედეგებს ერთად აჯამებთ. ეს ზრდის თავდაჯერებას და აჩვევს პოზიტიურ დამოკიდებულებას სწავლასთან.
„შესვენებების მეთოდი“
ტაიმერი აყენდება 25 წუთზე, რომლის განმავლობაშიც ბავშვი მუშაობს, შემდეგ კი 5 წუთით ისვენებს. ციკლი რამდენჯერმე მეორდება. ეს ტექნიკა აუმჯობესებს კონცენტრაციას, ამცირებს გადაღლას და აჩვევს ბავშვს დისციპლინას.
დამოუკიდებლად სწავლის უნარი ერთ დღეში არ ყალიბდება — ეს არის ეტაპობრივი და თანმიმდევრული გზა. მთავარი ისაა, რომ მშობელი განეწყოს მოთმინებით, ყურადღებით და გაგებით მოეკიდოს სირთულეებს, რათა ბავშვმა იგრძნოს: მას ენდობიან და შემდეგ მასაც სჯერა საკუთარი ძალების.
