გიორგი მეორის ძე, დავით IV სამეფო ტახტზე 1089 წელს, 16 წლის ასაკში ავიდა. მძლავრი გონებით და რკინის ნებისყოფით დაჯილდოებული, თავისი დროისათვის ღრმად განსწავლული დავით IV ადრევე ჩამოყალიბდა ძველი საქართველოს ერთ-ერთ ყველაზე უფრო გამოჩენილ სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწედ. მას შესწავლილი ჰქონდა აღმოსავლურ-ქრისტიანული სამყაროს განათლება და არაბული და სპარსული ენები. დავითის ინტერესთის წრე საკმაოდ ფართო იყო. მის ცნობისმოყვარეობას ვარსკვლავთმრიცხველობაც კი იზიდავდა.
დავითი უნდობლად ეკიდებოდა ბევრ რამეს, რასაც სამღვდელოება ურყევ ჭეშმარიტებად მიიჩნევდა. დავით IV-მ სახელი მოიხვეჭა თავისი ლმობიერი მოპყრობით უცხო ტომების და უცხო სარწმუნოების მიმდევრების მიმართ.
დავითის მეფობაში ქვეყანა კულტურულადაც დაწინაურდა. მან ააგო გელათის შესანიშნავი ტაძარი და იქ მონასტერი დააარსა, რომელიც მეფის განზრახვით მეორე ათენად უნდა ქცეულიყო. დავითმა გელათში თავი მოუყარა თავისი დროის ყველაზე სწავლულ ქართველებს. მათ შორის იყო დიდი ქართველი ფილოსოფოსი იოანე პეტრიწი. გელათში სამწერლო და საგანმანათლებლო მუშაობა გაჩაღდა. დავითმა ააშენა აგრეთვე ცნობილი შიომღვიმის დიდი ტაძარი. აქ მოღვაწეობდა მწერალი არსენ იყალთოელი. დავითი მფარველობდა უცხოელ კულტურის მოღვაწეებსაც. გამოჩენილი მაჰმადიანი პოეტებისა და მეცნიერებისთვის მან თბილისში თავშესაფარი დააარსა.
დავითი ყველა სარწმუნოებისა და ეროვნების წარმომადგენელს ერთნაირად ეპყრობოდა. ასეთი წინდახედული პოლიტიკით დავით აღმაშენებელმა საერთო პატივისცემა და სიყვარული დაიმსახურა როგორც ქართველ, ისე სპარსელ, თურქ და სომეხ მოსახლეობაშიც. არაბულ საისტორიო წყაროებში აღნიშნულია, რომ მაჰმადიანთა არც ერთ საბრძანებელში მაჰმადიანები ისე კარგად არ გრძნობდნენ თავს, როგორც საქართველოში დავითის დროს.
დავით მეფე დიდ ყურადღებას აქცევდა აღებ-მიცემის განვითარებას. დავითმა დააარსა ქალაქი გორი, რომელიც ამის შემდეგ ქართლის მთავარი ქალაქი იყო. მიმოსვლის გასაადვილებლად დავითმა იქ, სადაც მანამდე მგზავრობა გაძნელებული იყო, გზები შეაკეთებინა და ქვებით მოაფენინა, ჩქარ მდინარეებზე ხიდები ააგებინა, გზებზე ფუნდუკები, ანუ სასტუმროები ააშენებინა.
დავით აღმაშენებელმა მოსახლეობის ჯანმრთელობასაც მიაქცია ყურადღება. ამისათვის მან საავადმყოფოები ააგო, უზრუნველყო ყველაფრით და შიგ სხვადასხვა სნეულებით შეპყრობილი პაციენტები მოათავსებინა.
აღსანიშნავია, რომ დავითი თვითონაც მისდევდა მწერლობას. შემონახულია დავითის “გალობანი სინანულისანი”, რომელშიც ავტორი მკაცრად აფასებს თავის საკუთარ ცხოვრებას.
